भारताची राष्ट्रीय प्रतीके

Top 14 Nationals Symbols of India

Top 14 Nationals Symbols of India-भारताची राष्ट्रीय प्रतीके

प्रत्येक देशाला आपला सांस्कृतिक वारसा असतो. Top 14 Nationals symbols of India प्रत्येक देशाचे राष्ट्रीय प्रतीके ही त्या देशाची सांस्कृतिक शान असतात . प्रत्येक देशाची राष्ट्रीय प्रतीके ही त्या देशाचा सन्मान असतात. राष्ट्रीय प्रतिकांचा आपण सन्मान केला पाहिजे. सतत त्यांना जपले पाहिजे.भारताची राष्ट्रीय प्रतीके ही अतिशय मौल्यवान सांस्कृतिक वारसाची प्रतीके आहेत.

त्यातून भारताच्या अमूल्य संस्कृतीचे दर्शन होते. भारताची राष्ट्रीय प्रतीके ही त्याच्या महान संस्कृतीची द्योतक आहेत.

Top 14 Nationals Symbols of India

राष्ट्रमुद्रा– सारनाथ येथील अशोक स्तंभावरील चार सिंह असलेली राजमुद्रा भारत देशाने स्वीकारली आहे. या चार सिंहापैकी तीन सिंहाचे मुख प्रतिमेत दिसतात.

चौथा हा पलीकडच्या बाजूला असल्याने तो दिसत नाही.

राष्ट्रध्वज-भारताने आपला राष्ट्रध्वज म्हणून खादी कापडाने विणलेला तिरंगी ध्वज स्वीकारला आहे. त्यात सर्वात वर केसरी, मध्ये पांढरा आणि खाली हिरवा रंग आहे. पांढऱ्या रंगात अशोक स्तंभावरील चोवीस आरे असलेले अशोक चक्र आहे.

राष्ट्रध्वजाचा आकार हा आयताकृती असून त्याच्या लांबी रुंदीचे प्रमाण 3:2 असे असते.

राष्ट्रगीत-भारताचे राष्ट्रगीत हे जन गण मन हे आहे पश्चिम बंगालमधील जगप्रसिद्ध लेखक आणि कवी असलेले रवींद्रनाथ टागोर यांनी 1911 मध्ये हे गीत लिहिलेले आहे.

या गीताचे एकूण पाच कडवे असून त्यापैकी पहिले कडवे हे राष्ट्रगीत म्हणून स्वीकारले आहे.

त्याचे गायन अनेक ठिकाणी केले जाते. राष्ट्रगीताचे गायन करताना 52 सेकंदाचा कालावधी लागतो. 

बोधवाक्य-भारताचे राष्ट्रीय बोध वाक्य हे सत्यमेव जयते असे आहे. भारताने स्वीकारलेल्या व सम्राट अशोकाने बनवलेल्या चार सिंहाच्या मुख असलेल्या अशोक स्तंभाच्या खालील बाजूस देवनागरीत “सत्यमेव जयते” हे वाक्य लिहिलेले आहे.

सत्यमेव जयते याचा अर्थ सत्याचाच विजय होतो. 

प्राणी-वाघ हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे. मांजर कुळातील वाघ हा सर्वात मोठा प्राणी आहे. प्राण्यांच्याअन्नसाखळीत वाघाचे सर्वात वरचे स्थान आहे.

वाघ हा राष्ट्रीय प्राणी म्हणून १९७२ साली घोषित करण्यात आला. भारताच्या अनेक भागात वाघ सापडतो.

पक्षी-मोर हा भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे. 20 जानेवारी 1963 साली मोराला भारताचा राष्ट्रीय पक्षी म्हणून मान्यता देण्यात आली. सर्व पक्षात देखना असणारा मोर आपला पिसारा फुलवून जेव्हा नाचायला सुरुवात करतो तेव्हा ते दृष्य विलोभनीय असते .

मोर हा भारताच्या विविध भागात मोठ्या प्रमाणावर सापडतो. मोर हा कुक्कुटवर्गीय पक्षी आहे. 

भाषा-भारताची राष्ट्रीय भाषा म्हणून हिंदी भाषेची निवड करण्यात आली आहे. हिंदी भाषा भारतातील अनेक भागात बोलली जाते.

भारतातील विविध सरकारी कार्यालयांमध्ये ते हिंदीचा वापर केला जातो. 

भारतातील जवळपास सर्वच भाषा या देवनागरी लिपीतील अक्षरात लिहिल्या जातात.

भारताची 14 राष्ट्रीय प्रतीके

फूल-कमळ हे भारताचे राष्ट्रीय फूल आहे. कमळाचे फूल हे अतिशय देखणे असून पाण्यात उगते. अतिशय सुंदर आणि देखणे असलेल्या या फुलाची भारताचे राष्ट्रीय फूल म्हणून निवड करण्यात आली.

भारता सोबतच व्हिएतनाम या देशाचे सुद्धा कमळ हे राष्ट्रीय फुल आहे.

भारतातील प्रमुख राजकीय पक्ष ‘ भारतीय जनता पार्टी ’ या पक्षाचे कमळ हे निवडणूक निशाण आहे.

खेळ-भारताचा राष्ट्रीय खेळ हॉकी आहे. हॉकी हा मैदानी खेळ असून प्रत्येकी दोन संघात खेळला जातो. प्रत्येक संघात 11खेळाडू असतात.

भारतामध्ये मेजर ध्यानचंद यांना ‘ हॉकीचे जादूगर ’असे म्हणतात.29 ऑगस्ट हा त्यांचा जन्मदिवस राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो.

लिपि-भारताची राष्ट्रीय लिपी ही देवनागरी लिपी आहे. देवनागरी लिपीतील अक्षरे ही डावीकडून उजवीकडे लिहिली जातात.

वृक्ष-भारताचा राष्ट्रीय वृक्ष म्हणून वड या वृक्षाची निवड करण्यात आली आहे. भारतामध्ये आढळणाऱ्या मोठ्या वनस्पतीमध्ये वड एक वृक्ष आहे. प्रचंड विस्ताराने हा वृक्ष वाढतो.

वडाच्या फांद्यांना फुटलेल्या मुळ्या या पुन्हा जमिनीपर्यंत वाढतात. त्यांना पारंब्या असे म्हटले जाते.

फळ-भारताचे राष्ट्रीय फळ हे आंबा आहे. आंबा हे फळ भारतातल्या विविध भागात विपुल प्रमाणात घेतले जाते.

आंबा या फळाची चव अतिशय गोड असते. महाराष्ट्रातील रत्नागिरीचा हापूस आंबा हा जग प्रसिद्ध आहे.

जलचर प्राणी-भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी म्हणून डॉल्फिन या प्राण्याची ओळख आहे.

डॉल्फिन हा एक मासा असून तो अतिशय हुशार समजला जातो.

अनेक ठिकाणी डॉल्फिन मासा माणसाने केलेल्या इशार्‍याप्रमाणे हालचाल करतो.भारताच्या अनेक समुद्र किनाऱ्यावर डॉल्फिन मासे आढळतात. 

भारताचा वारसा प्राणी-हत्ती हा भारताचा वारसा प्राणी आहे. हत्ती अतिशय हुशार आणि बुद्धिमान प्राणी म्हणून ओळखला जातो.

हत्ती या प्राण्यांचे भारताच्या पौराणिक जीवनात विशेष महत्त्व आहे. भारताच्या अनेक जंगलात हत्ती हा प्राणी आढळतो.अनेक ठिकाणी या प्राण्याला पाळले जाते. 

भारतात खेळले जाणारे विविध खेळ,खेळाडू आणि विविध स्पर्धा यांची माहिती मिळवण्यासाठी येथे भेट द्या.

भारताचे भौगोलिक स्थान आणि इतर माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *